Ex Paradiso Perdito, libro duodecimo

Sequens huius vestigia positi heri confeci hunc exercitionem (XXVII D) e libro David J. Califf scripto:

Subsequentes ab Ioanne Milton compositos versus reddas in hexametros latinos.

This having learn'd, thou hast attain'd the sum
Of wisdom; hope no higher, though all the stars
Thou knew'st by name, and all the ethereal powers,
All secrets of the deep, all nature's works,
Or works of God in heaven, air, earth, or sea,
And all the riches of this world enjoy'dst,
And all the rule, one empire; only add
Deeds to thy knowledge answerable; add faith,
Add virtue, patience, temperance; add love,
By name to come call'd Charity, the soul
Of all the rest: then wilt thou not be loth
To leave this Paradise, but shalt possess
A paradise within thee, happier far.

Versio mea sic est:

Hactenus edoctus, non est sapientia maior
Quam discas; ultra ne speres. Sidera cuncta
Enarrare queas, quot regnant numina caelis;
Miraque naturae penetres arcana profundi,
Atque opera in caelo pelago tellure Tonantis;
Si quot divitias habeat tibi deferat orbis,
Et si cuncti sit tua mundi sola potestas,
Est autem ars melius, prorsus respondeat vita
Notitiae vestrae: patientia sitque fides in
Actis virtus sit moderatio et addite amorem,
Virtutum omnium et ardens est qui anima illa;
Hinc ex Elysio tu non invitus abibis,
Nam quantum felicius Elysium intus habebis.

Benevole lector, quid dicis?

Commentaria mea. Partes in quibus placet mihi verborum sonitus ac poesis aut mea verba videntur optime respondere Milton versibus ipsius sunt: "addite amorem" de verbis "add love", quamvis verbi "addere" pluralitate usus sum pro numero poetico; similter pro simili ratione feci in "vestrae." Deinde "Atque opera in caelo pelago tellure Tonantis" bene respondere videtur ad "Or works of God in heaven, air, earth or sea" - oportebat uti, videbatur mihi, asyndeton, dico, omittere "et" et cetera. Omnino omisi haec Milton verba, "By name to come call'd Charity," quia verbum latinum "caritas" non in hexametro versu consonat: necessarie, syllabae longa, brevis, longa sunt in "caritas." Oportet tandem confiteri quod in quibusdam locis secutus sum paraphrasem anglice Caroli Anthon exhibitam sub versibus Milton in meo libro, quae in prioribus versibus me suffulsit, ceteris in autem posterioribus versibus vel non placebat inventio eius vel ipse habebam meliores.

Audivit Erinys

Omnibus latine scribentibus amicis commendo et laudo hoc opus, A Guide to Latin Meter and Verse Composition, qui liber scriptus est a David J. Califf ac eductus in lucem anno bis millesimo secundo. Adiuvit me hic liber bonus, ut sciberem latine poemata, per exercitionum series ordinatas ad tironem latinae poesis tollendum ab elementis poesis usque ad suas compositiones scribendas. Exercitionum in hoc opere contentorum et propositorum pro lectorum beneficio exempli gratia, vobis repraesento exercitionem vicesimum septimum (A), in pagine septuagesima quarta inventum.

Reddas sequentes versus Alexandri Pope (1688-1744) in latinos hexametros.

The fury heard, while on Cocytus’ brink
Her snakes untied, sulphureous waters drink;
But at the summons rolled her eyes around,
And snatched the startled serpents from the ground.
Not half so swiftly shoots along in air
The gliding lightning, or descending star.
Through crowds of airy shades she winged her flight,
And dark dominions of the silent night;
Swift as she passed the flitting ghosts withdrew,
And the pale spectres trembled at her view:
To th’ iron gates of Tænarus she flies,
There spreads her dusky pinions to the skies.
The day beheld, and sick’ning at the sight,
Veiled her fair glories in the shades of night.

Nullus versificator sed amator rerum latinarum, mea versio - modo confecta etsi vix perfecta est - supposita est.

Cocyti in ripa liquidos audivit Erinys
Haec dum sulphureos potunt forte expositae angues;
Verum oculos illa ad monitum dea deinde revolvit,
Atra ex attonitas terra eripuitque colubras,
Ullo cum tanto impete trans liquidum aethera nunquam
Fulgura fulgent aut nitidum caeli occidit astrum;
Crebros per manes illa aereosque volavit,
Alte noctis per piceum imperium et tacitae ivit:
Prae veloci aditu lemures domibusque relictis
Et terror visus quatit omnia Tartarea arma;
Portas Taenarias ferratas et dea surgit
Pandit liventes pennas ibi tangere caelos.
Tum lux aspicitur dein visum nauseat atque
Forma iterum mitis Nocturni involvitur umbris.




Quid cogitas, lector benevole?

Sanctissimae Trinitatis Sequentia

Festo et Domini die hesterno laudavimus hymnis et offerimus Sanctum Sacrificium in honorem Sanctissimae Trinitatis. Liturgicus Annus, scriptus a Domno Gueranger, hoc locum continet de Sanctissimae Trinitatis sequentiis:

Nobis Media Aetas nunnullas festi beatae Trinitatis sequentias reliquit; quae autem vocabulis metaphysicis refertae et plerumque nec dulcisonae nec poeticae habentur. Illae linguis Scholarum scriptae sunt, asperiores quidem, ut hodie eos frui vix inveniant lectores. Est una tamen pacta ab Adamo Sancti Victoris quae hic inserimus quia sustinet, licet scripta Scholarum verbis, maiestatem totam et perfectam melodam dignam scriptuarum illius magni poetae.

Domnus Gueranger semper scribit de sequentiis diei propriis, si sunt aliquae, quo temperant pulchritudinem formae cum doctrinae rectitudine; et theologiae et poesis thesaurus sequentiae sunt.

De Trintatis ab Adamo Sancti Victoris Sequentia

Profitentes Unitatem
Veneremur Trinitatem
Pari reverentia,
Tres personas asserentes
Personali differentes
A se differentia.

Haec dicuntur relative,
Quum sint unum substantive,
Non tria principia.
Sive dicas tres vel tria,
Simplex tamen est usia,
Non triplex essentia.

Simplex esse, simplex posse,
Simplex velle, simplex nosse,
Cuncta simplicia.
Non unius quam duarum
Sive trium personarum
Minor efficacia.

Pater, Proles, sacrum Flamen,
Deus unus: sed hi tamen
Habent quaedam propria.
Una virtus, unum numen,
Unus splendor, unum lumen,
Hoc una quod alia.

Patri Proles est aequalis,
Nec hoc tollit personalis
Amborum distinctio.
Patri compar Filioque,
Spiritalis ab utroque
Procedit connexio.

Non humana ratione
Capi possunt hae personae,
Nec harum discretio.
Non hic ordo temporalis,
Non hic situs, aut localis
Rerum circumscriptio.

Nil in Deo praeter Deum,
Nulla causa praeter eum
Qui creat causalia.
Effectiva vel formalis
Causa Deus, et finalis,
Sed nunquam materia.

Digne loqui de personis
Vim transcedit rationis
Excedit ingenia.
Quid sit gigni, quid processus,
Me nescire sum professus:
Sed fide non dubia.

Qui sic credit, ne festinet,
Et a via non declinet
Insolerter regia.
Servet fidem, formet mores,
Nec attendat ad errores
Quos damnat Ecclesia.

Nos in fide gloriemur,
Nos in una modulemur,
Fidei constantia:
Trinae sit laus Unitati,
Sit et simplae Trinitati
Coaeterna gloria!

Amen.

De Praecursore Carmen

Leonis Papae XIII amati a me magne carmen quod fortasse in proprio tempore non est sed hodie lectum a me vobis exhibeo:

anno 1886 salutis

Sanctus Ioannes Baptista

Desertas Iudaeae oras Baptista pererrans,
Tegmen cui corium, mella, locusta cibus,

O vos, errorum mersae caligine caeca,
Audite, o gentes, verba salutis, ait.

Instat summa dies; venturam Iudicis iram
Effugite: o tandem poeniteat scelerum;

Delete haec gemitu et lacrimis, Numenque piate:
Sic tutum ad caeli regna paratur iter.

"Templum cordis adornemus..."

Liturgicum Annum, si non ante hoc legisti, vobis cito lubenterque est emendus, quoniam quidem haberi potest pro nugis, pro nihilo, tantum pro 100 nummi Americani, quindecim volumina et bella. Vobis confidens, quod vos cognosco empturos haec quindecim bella volumina, divitissima sanctorum vitis, temporum liturgicorum relationibus, et etiam precibus ac ordine Missae praedita, atque ut sitis librorum tamquam praegustatores, unum hymnum de quo librorum auctor profitetur, "in eo lectores nostri invenientur tam multam pulchritudinem quod nisi fallimur praeter omnes Mediae scriptos nostrae Dominae Aetatis hymnos anteponent." Laus tam altis quam fons ex quo fluit gravis est, hoc est Domne Gueranger, primus abbas Solesmis.

Sequentia scripta ab Adamo Sancti Victoris in honorem Dei Genetricis purificatae:

Templum cordis adornemus,
Novo corde renovemus
Novum senis gaudium,
Quod dum ulnis amplexatur,
Sic longaevi recreatur
Longum desiderium.

Stans in signum populorum,
Templum luce, laude chorum,
Corda replens gloria,
Templo Puer praesentatus,
Post in cruce vir oblatus,
Pro peccatis hostia.

Hinc Salvator, hinc Maria,
Puer pius, Mater pia,
Moveant tripudium;
Sed cum votis perferatur
Opus lucis, quod signatur
Luce luminarium.

Verbum Patris lux est vera,
Virginalis caro cera,
Christi splendens cereus;
Cor illustrat ad sophiam
Qua virtutis rapit viam,
Vitiis erroneus.

Christum tenens per amorem,
Bene iuxta festi morem,
Gestat lumen cereum:
Sicut senex Verbum Patris
Votis, strinxit pignus Matris
Brachiis corporeum.

Gaude, Mater genitoris,
Simplex intus, munda foris,
Carens ruga, macula;
A dilecto praeelecta,
Ab electo praedilecta
Deo muliercula.

Omnis decor tenebrescit,
Deformatur et horrescit
Tuum intuentibus:
Omnis sapor amarescit,
Reprobatur et sordescit
Tuum praegustantibus.

Omnis odor redolere
Non videtur, sed olere
Tuum odorantibus:
Omnis amor aut deponi
Prosus solet, aut postponi
Tuum nutrientibus.

Decens maris luminare,
Decus matrum singulare,
Vera parens veritatis,
Via vitae pietatis,
Medicina saeculi;

Vena vini fontis vitae,
Sitienda cunctis rite,
Sano dulcis et languenti,
Salutaris fatiscenti
Confortantis populi.

Fons signate sanctitate,
Rivos funde, nos infunde;
Fons hortorum internorum,
Riga montes arescentes,
Unda tui rivuli.

Fons redundans, sis inundans;
Cordis prava quaeque lava;
Fons sublimis, munde nimis,
Ab immundo munda mundo
Cor immundi populi.

Amen.

Qualis est hic homo quo venti etiam et mare obediunt?

Origenes scripsit:

"Qualis ergo est iste? Idest, quantus, quam fortis, quam magnus? Iubet omni creaturae, et non supergreditur iussionem eius; soli homines resistunt, et ideo in iudicio damnabuntur. Mystice autem omnes in sanctae Ecclesiae navicula cum Domino per hunc undosum supernatamus mundum. Ipse autem Dominus pio obdormit somno, patientiam et impiorum poenitentiam expectans."

Calles luto ac stercore operti

Pro dolor non mecum eratis vesperi currentem! Calles inveni inter arbores abditos, non longe ab universitate, quorum multae partes aqua niveque summersae. Tametsi luto ac stercore equorum calles cooperti, tamen non labans fortiter cucurri virilterque.

Pulchrum visu! infra, tibiae meae opertae luto: